In veel organisaties wordt bij een agressie-incident als eerste de BHV’er geroepen. Dat is begrijpelijk, want die is opgeleid voor noodsituaties. Alleen staat agressie niet in de wettelijke taken van de bedrijfshulpverlening, en hoort het ook niet bij de kern van een BHV-opleiding. Een organisatie die daar toch op rekent, heeft een vangnet dat er bij nader inzien niet is.
De taken van bedrijfshulpverleners staan in artikel 15 van de Arbowet. Het zijn er drie: eerste hulp verlenen bij ongevallen, brand beperken en bestrijden en de gevolgen van ongevallen beperken, en in noodsituaties alle werknemers en andere aanwezigen alarmeren en evacueren.
Agressie staat daar niet bij. Het Nederlands Instituut voor Bedrijfshulpverlening noemt brandbestrijding, ontruimen en eerste hulp ook als de kerntaken van een BHV’er. Omgaan met agressie of de-escaleren hoort daar niet bij.
Agressie en geweld vallen in de Arbowet onder psychosociale arbeidsbelasting. Voor dat onderwerp geldt een eigen verplichting: de werkgever voert beleid om het te voorkomen en, als dat niet kan, te beperken. De risico’s horen in de RI&E, de maatregelen in het plan van aanpak, en medewerkers die eraan blootstaan krijgen voorlichting en onderricht. Wat dat precies inhoudt, staat in wat de Arbowet zegt over agressie op het werk.
De Nederlandse Arbeidsinspectie noemt bij agressie en geweld onder meer een alarmsysteem met een adequate alarmprocedure en een regeling voor opvang en nazorg na een incident. Dat zijn aparte maatregelen, los van de bedrijfshulpverlening. Met andere woorden: dat er BHV is, betekent niet dat agressie geregeld is.
BHV komt in beeld bij de gevolgen van agressie. Raakt iemand gewond, dan verleent de BHV’er eerste hulp. Loopt een situatie zo uit de hand dat een ruimte of gebouw ontruimd moet worden, dan alarmeert en evacueert de BHV. Dat zijn precies de taken waarvoor BHV’ers zijn opgeleid.
Binnen die taken kan een BHV’er bij agressie veel betekenen. Hij kan omstanders wegleiden uit een ruimte waar het oploopt, zodat er geen publiek is en niemand anders gewond raakt. Hij kan de politie of het interne alarm inschakelen terwijl de collega die het gesprek voert daar zelf geen hand voor vrij heeft. En hij kan na afloop eerste hulp verlenen.
Het verschil is dus: de BHV vangt de gevolgen op, niet de agressie zelf. Het gaat mis op het moment dat de BHV’er de rol krijgt van degene die de agressor tot rust moet brengen. Daarvoor is hij niet opgeleid, en de wet vraagt het ook niet van hem.
Neem agressie als eigen risico op in de RI&E en het plan van aanpak, los van de bedrijfshulpverlening. Leg in het agressieprotocol vast wie bij agressie wordt gewaarschuwd, wat die persoon doet en wanneer de politie wordt gebeld.
Train vooral de mensen die met agressie te maken krijgen, niet alleen de BHV. De medewerker aan de balie, op de afdeling of in de klas is degene die de eerste minuten overbrugt. En als BHV’ers bij jullie wel een rol krijgen bij agressie, train ze daar dan ook apart voor en leg die rol op papier vast, zodat niemand ervan uitgaat dat het in de BHV-opleiding zit.
Spreek ook af wat er na afloop gebeurt. Opvang en nazorg na een incident horen een vaste handeling te zijn en geen aanbod waar je zelf om moet vragen.
Voor een organisatiebrede aanpak, met meerdere teams en een mix van rollen, zijn er onze veiligheidstrainingen. Draait het vooral om het herkennen en de-escaleren van agressie, dan is de agressietraining het vertrekpunt. Komt het in jullie werk voor dat iemand wordt vastgepakt of klem komt te zitten, dan hoort daar fysieke weerbaarheidstraining bij, gericht op loskomen en afstand maken en niet op overmeesteren.
Veelgestelde vragen
Nee. Artikel 15 van de Arbowet noemt drie taken voor bedrijfshulpverleners: eerste hulp bij ongevallen, brand beperken en bestrijden en de gevolgen van ongevallen beperken, en alarmeren en evacueren in noodsituaties. Agressie staat daar niet bij.
Niet als vast onderdeel. Het Nederlands Instituut voor Bedrijfshulpverlening noemt brandbestrijding, ontruimen en eerste hulp als de kerntaken van een BHV’er. De-escaleren of omgaan met agressie hoort daar niet bij.
De werkgever. Agressie en geweld vallen in de Arbowet onder psychosociale arbeidsbelasting, en daarvoor moet de werkgever beleid voeren. Dat betekent: het risico in de RI&E, maatregelen in het plan van aanpak en voorlichting en onderricht voor medewerkers die ermee te maken krijgen.
Binnen de eigen taken: omstanders wegleiden, de politie of het interne alarm inschakelen en na afloop eerste hulp verlenen. De rol van degene die de agressor tot rust moet brengen, hoort niet bij de BHV.
Neem agressie als eigen risico op in de RI&E, leg in een agressieprotocol vast wie wordt gewaarschuwd en wat die doet, en train vooral de medewerkers die het daadwerkelijk overkomt. Krijgen BHV’ers bij jullie wel een rol, train ze daar dan apart voor en leg die rol vast.
Benieuwd wat een training voor jullie team zou doen?
Vertel kort welke situaties er bij jullie spelen. Je krijgt een voorstel op maat, met een prijs en een voorgestelde datum.
