Kort antwoord: je doet aangifte bij de politie, en je huisadres hoeft niet in de aangifte. Je kunt het adres van je werk opgeven. Heb je een publieke taak, zoals in de zorg of het onderwijs, dan gelden sinds 1 oktober 2026 nieuwe afspraken tussen politie en OM. Je werkgever mag de aangifte ook namens jou doen.
Het belangrijkste nieuws: bij fysiek geweld tegen iemand met een publieke taak eist het OM sinds die datum in principe een onvoorwaardelijke gevangenisstraf.
Een melding is een interne registratie bij je werkgever. Aangifte is een strafrechtelijke stap bij de politie. Iets kan te klein lijken voor aangifte en toch belangrijk genoeg zijn om te melden. Hoe je de interne kant goed regelt, staat in het artikel over agressie melden en registreren.
Er wordt weinig aangifte gedaan. Bij decentrale ambtenaren en politieke ambtsdragers die agressie of bedreiging meemaakten, werd volgens de Monitor Integriteit en Veiligheid 2024 in zo’n 6 procent van de gevallen aangifte gedaan.
De afspraken tussen politie en Openbaar Ministerie heten de Eenduidige Landelijke Afspraken, kortweg ELA. Ze gelden voor agressie en geweld tegen mensen met een publieke taak, als het verband houdt met hun werk. Daaronder valt fysiek geweld, maar ook verbale agressie, bedreiging, intimidatie en doxing.
Sinds 1 oktober 2026 hoort bij de ELA een openbare lijst met beroepsgroepen. Daarop staan onder meer:
Ook ambulancepersoneel, brandweer en medewerkers in het openbaar vervoer vallen eronder. De lijst is niet uitputtend. Twijfel je, vraag dan bij de aangifte of het als VPT-zaak wordt geregistreerd. VPT staat voor Veilige Publieke Taak.
Op 1 oktober 2026 zijn de herziene ELA en een nieuwe richtlijn van het OM in werking getreden. De belangrijkste punten:
Voor bedreiging en belediging blijft de bestaande aanwijzing van het OM gelden. Ook dan eist het OM in deze zaken in beginsel een aanmerkelijk hogere straf. En niet elke melding wordt een aangifte: volgens de politie is een stopgesprek of bemiddeling soms een betere reactie.
Volgens de minister duurt een VPT-zaak bij het OM gemiddeld 83 dagen, tegen 151 dagen bij andere zaken. In 2025 werd 14 procent van de VPT-zaken geseponeerd, tegen 31 procent van alle zaken.
Veel mensen zien op tegen aangifte omdat de verdachte hun gegevens kan inzien. Sinds 1 juli 2025 staan in het proces-verbaal in principe alleen nog je voornaam, achternaam en geboortedatum. Daarnaast kun je altijd domicilie kiezen: je geeft het adres van je werkgever op, zodat ook de post over de zaak daarheen gaat. Kan dat niet, dan kan het Slachtofferloket van de politie als adres dienen.
In sommige gevallen kun je aangifte doen met alleen je voornaam of je personeelsnummer, ook als je werkgever de aangifte doet. Verder afgeschermd aangifte doen kan alleen in zeer uitzonderlijke gevallen, bijvoorbeeld bij gevaar voor je veiligheid. De politie beoordeelt per persoon welke afscherming nodig is.
De herziene ELA zegt het nu uitdrukkelijk: aangifte kan door jou worden gedaan, of door je werkgever als jij dat wilt. Doet je werkgever het, dan gebeurt dat namens jou. Jouw verklaring wordt bij de aangifte gevoegd of de politie hoort je als getuige.
Twee dingen om op te letten:
Als slachtoffer kun je je in de strafzaak voegen als benadeelde partij en schadevergoeding vragen (artikel 51f Wetboek van Strafvordering). Wordt de dader veroordeeld tot betaling en heeft hij acht maanden na het onherroepelijke vonnis niet volledig betaald, dan schiet de Staat het bedrag voor. Bij zedenmisdrijven en een aantal opzettelijke geweldsmisdrijven gaat het om het volledige restant, in andere gevallen om hooguit € 5.000.
Je werkgever heeft een eigen vordering. Heeft hij je loon doorbetaald terwijl je door het geweld niet kon werken, dan kan hij dat verhalen op de dader, net als redelijke kosten voor je re-integratie (artikel 6:107a BW). Bij ernstig letsel door opzettelijk geweld kun je daarnaast een uitkering aanvragen bij het Schadefonds Geweldsmisdrijven.
Werkgevers zijn geen partij bij de ELA. Hun verantwoordelijkheid komt uit de Arbowet: agressie valt onder psychosociale arbeidsbelasting, en daar moet je beleid op voeren. Voor aangifte betekent dat in de praktijk:
De minister noemt het strafrecht in zijn brief aan de Kamer “het sluitstuk maar niet de oplossing”. Preventie en nazorg blijven bij de werkgever liggen.
Aangifte is een stap na het incident. Hoe het incident zelf verloopt, kan een team voor een groot deel beïnvloeden: door spanning op tijd te herkennen en een grens te durven stellen. In onze agressietraining oefen je die situaties met een trainingsacteur, op basis van wat er bij jullie gebeurt. Voor organisaties met veel publiekscontact sluiten de veiligheidstrainingen en de sociale veiligheid training aan.
Dit artikel is algemene uitleg en geen juridisch advies. Stand: oktober 2026.
Veelgestelde vragen
Ja. Je kunt altijd domicilie kiezen, bijvoorbeeld op het adres van je werkgever. Sinds 1 juli 2025 staan in het proces-verbaal in principe alleen je voornaam, achternaam en geboortedatum.
Ja, als jij dat wilt. Je verklaring wordt dan bij de aangifte gevoegd of de politie hoort je als getuige. Bij belediging heeft je werkgever een bijzondere schriftelijke volmacht van je nodig, tenzij je als ambtenaar werkt.
Ja. Zorg en welzijn staat op de beroepenlijst bij de herziene ELA, met onder meer de thuiszorg en jeugdbescherming. De lijst is niet uitputtend, en het incident moet verband houden met je werk.
Sinds 1 oktober 2026 eist het OM bij fysiek geweld tegen iemand met een publieke taak in principe een onvoorwaardelijke gevangenisstraf, en komt de zaak voor de rechter. Een boete of taakstraf vindt het OM daarbij niet meer passend. De rechter bepaalt uiteindelijk de straf.
Voor agressie tegen mensen met een publieke taak nog niet. De politie werkt aan een online aangifte voor deze zaken; volgens de minister is die naar verwachting in 2027 klaar. Tot die tijd maak je een afspraak met de politie.
Benieuwd wat een training voor jullie team zou doen?
Vertel kort welke situaties er bij jullie spelen. Je krijgt een voorstel op maat, met een prijs en een voorgestelde datum.
